Golaha Mustaqbalka Soomaaliya , oo ah isbahaysi mucaarad ah oo ay ku jiraan madaxweynayaasha hadda talada haya ee Jubaland iyo Puntland, ayaa Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay António Guterres ka dalbaday in Qaramada Midoobay ay qabato wada-hadallo siyaasadeed oo loo dhan yahay, isla markaana taageerto in heshiis kasta oo kasoo baxa wada-hadallada loo sameeyo dammaanad caalami ah.
Codsigan ayaa lagu xusay warqad ku taariikhaysan 11-ka Sebtembar oo uu saxiixay Xoghayaha Guud ee Golaha Mustaqbalka Soomaaliya, Cabdullaahi Abubakar Xaaji, taas oo loo diray Qaramada Midoobay ka hor dib-u-eegista Golaha Ammaanka ee xaaladda Soomaaliya oo la qorsheeyay bisha Oktoobar. Xaaji ayaa Dawan Media u xaqiijiyey sax ahaanshaha warqadda.
Codsiga ugu weyn ee Golaha ayaa ah in Qaramada Midoobay ay qabato wada-hadal u dhexeeya dhinacyda Soomaalida oo loo dhan yahay, kaas oo looga arrinsanayo hannaanka kala-guurka iyo qaab-dhismeedka doorashooyinka, iyadoo Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo Golaha Mustaqbalka Soomaaliya ay uga qaybqaataan si siman.
Goluhu waxa kale oo uu Qaramada Midoobay iyo Golaha Ammaanka ka dalbaday inay taageeraan dhex-dhexaadiye iyo dammaanad-qaade caalami ah, oo leh hannaan cad oo lagu kormeerayo fulinta heshiis kasta iyo tallaabooyin laga qaadayo dhinaca aan fulin. Warqaddu waxay sheegtay in saddex dadaal oo wada-hadal oo caalami ahaan la fududeeyey sagaalkii bilood ee lasoo dhaafay ay fashilmeen.
Haddii la aqbalo, soo jeedimahan waxay Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo Golaha Mustaqbalka Soomaaliya siinayaan kaalin siman oo ku aaddan geeddi-socodka wada-xaajoodka, iyadoo sidoo kale la sameynayo door caalami ah oo lagu kormeero fulinta heshiis kasta oo la gaaro. Warqaddu si cad uma qeexayso nooca tallaabooyinka laga qaadi doono haddii heshiiska la fulin waayo, cidda qaadi doonta tallaabooyinkaas ama awoodda saxda ah ee uu yeelan doono dammaanad-qaadaha.
Shanta qodob ee kale ee warqadda ku xusan waxaa ka mid ah in Qaramada Midoobay ay farageliso oo ay amarto baaritaan madax-bannaan oo ku saabsan dhacdadii 3-dii Sebtembar ka dhacday Doolow ee gobolka Gedo; in Golaha Ammaanka la gaarsiiyo warbixinno madax-bannaan oo ku saabsan xaaladda dalka; in la helo joogitaan caalami ah oo dhexdhexaad ah oo la socda geeddi-socodka doorashada Soomaaliya; iyo in hawlaha gargaarka bani’aadamnimo laga ilaaliyo khilaafka siyaasadeed.
Dhacdadii Doolow
Marka laga hadlayo dhacdadii Doolow, warqaddu waxay sheegtay in weerar loo adeegsaday diyaarad aan duuliye lahayn uu burburiyey guriga Jeneraal Mahad Cabdiraxmaan Aadan, oo ah sarkaal sare oo ay Golaha Mustaqbalka sheegtay in xilka looga qaaday sababo la xiriira mowqifkiisa siyaasadeed.
Dawan Media ayaa horay u werisay in Dowladda Federaalka Soomaaliya ay beenisay in ay mas’uul ka ahayd dhacdada, iyadoo sheegtay in xog hordhac ah ay muujinaysay in gudaha guriga lagu diyaarinayey walxaha qarxa. Dowladda ayaa sidoo kale sheegtay in la dhisi doono guddi xaqiiqo-raadin ah, halka qoyska Jeneraal Mahad ay sheegeen inuu ka badbaaday dhacdada.
Ilaa hadda ma jiro caddayn madax-bannaan oo xaqiijinaysa sababta saxda ah ee qaraxa ama cidda ka dambaysay.
Golaha Mustaqbalka Soomaaliya wuxuu sidoo kale warqaddiisa ku xusay dhacdooyin kale oo uu ku saleeyay baaqiisa, kuwaas oo ay ka mid yihiin waxa uu ku tilmaamay in ciidamada federaalku ay xilka ka tuureen madaxweynihii Koonfur Galbeed bishii Maarso; dagaal gudaha ah oo gobolkaas ka qarxay kaddib; iska horimaadyo bishii Agoosto ku dhex maray ciidamada federaalka iyo kuwa la safan Puntland ee Gaalkacyo; iyo adeegsiga hub culus iyo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn intii ay socdeen hawlgallo Muqdisho ka dhacay bishii Juun.
Eedeymahan si madax-bannaan looma xaqiijin, waxayna ka tarjumayaan aragtida iyo warbixinta Golaha Mustaqbalka Soomaaliya ee dhacdooyinkaasi.
Wadahadalladii siyaasadeed
Warqaddu waxay sidoo kale faahfaahin ka bixisay saddex dadaal oo wada-hadal ah oo uu Golaha Mustaqbalka sheegay inay fashilmeen.
Dadaalka koowaad ayaa la sheegay inuu bilowday kaddib shir qaran oo lagu qabtay Kismaayo, ka hor inta uusan dhammaan muddadii xil-haynta madaxweynaha bishii May. Dadaalka labaad wuxuu ahaa wada-hadallo ay yeesheen guddiyo farsamo oo ay fududeeyeen xubno ka tirsan Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay. Hannaanka saddexaad ayaa ahaa geeddi-socod ay taageerayeen Qaramada Midoobay, Midowga Yurub, Mareykanka, Ingiriiska iyo Turkiga kaddib markii ay dhammaatay muddadii xil-haynta madaxweynaha.
Golaha Mustaqbalka Soomaaliya wuxuu Dowladda Federaalka ku eedeeyay inay mas’uul ka tahay fashilka dhammaan dadaalladaas wada-hadal.
Aragtida ah in wada-hadallada u dhexeeya dowladda iyo mucaaradku ay hakad galeen waxaa sidoo kale 18-kii Sebtembar sheegay madaxweynihii hore ee Soomaaliya, Shariif Sheekh Axmed, oo hoggaamiya xisbiga Himilo Qaran. Wuxuu sheegay in wada-hadallada dowladda iyo mucaaradka ee ku saabsan doorashooyinka 2026 aysan wax horumar ah ka samayn, isagoo mas’uuliyadda arrintaas dusha uga tuuray dhinaca talada haya, balse ma uusan sheegin in geeddi-socodka wada-hadalladu si rasmi ah u burburay.
Ilaa waqtiga warbixintan la daabacayo, Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo Qaramada Midoobay si rasmi ah ugama aysan jawaabin warqadda Golaha Mustaqbalka Soomaaliya.
